Tarsila do Amaral. Brasil modernoa margotuz

Iruzkinak

2 atala. Brasilgo paisaia asmatzeaMaite-harremana (Romance), 1925Blaise Cendrarsen Feuilles de route I. Le Formose libururako ilustrazio-estudioa, 1924E.F.C.B. (Brasilgo trenbide nagusiak) [E.F.C.B. (Estrada de ferro central do Brasil)], 1924

Europan izaniko egonaldiak bere herrialdeari eta jatorriari buruzko bestelako ikuspegia eman zion Tarsilari .

Parisko bere arte-zirkuluan Tarsilaren herrialde tropikal exotikoari buruzko ideia eta aurreikuspen okerrak zituzten. Kubismoari esker Tarsilak bere paisaia fisiko eta mentala berrebaluatzeko eta berreskuratzeko modua izan zuen, aurreiritzi eta estereotipoetatik askaturik.

Ahalegin horretan, Tarsilak Brasil zeharkatu zuen 1924an, bere herrialdearen ahalmen poetikoa esploratzeko eta deskubritzeko. Periplo hartan lagundu zioten Blaise Cendrars poeta suitzarrak eta artista-talde modernista batek.

Bidaia hartan zeharkatu zituzten São Paulo metropoli dinamikoa... Rio de Janeiro, eta hango inauteriak eta paisaia oparoak... Baita Brasil hego-ekialdeko Minas Gerais estatua ere, hiri kolonialez eta arkitektura barrokoz josia.

Bere sorkuntzetan, Tarsilak berarentzat “benetako Brasil” irudikatzen zuten elementuak aukeratu zituen, eta lerro garbi eta forma geometrikoekin irudikatu, bere hiztegi plastiko berriari bizia emateko.

Hizkuntza soil eta modernoa baliatzen du, Brasilgo zein nazioarteko publikoarentzat ulergarria dena.

Modu zehatzean konposatutako margolanetan gauzatzen da haren adierazpena, eta zailtasunik gabe bateraturik ageri dira mihisetan garai batean elkarrekin gaizki emango zuten elementu heterogeneoak.

Maite-harremana (Romance), 1925

Maite-harremana koadro honetan irudikatutako estilo kolonialeko leihoak eta lore-apaingarriek lotura zuzena dute artistak Minas Gerais estatua bisitatzean ikusi zituen elizetako dekorazio eta herri-pinturekin.

“Artista anonimoekiko maitasunez eta debozioz” egindako obra gisa deskribatzen du, eta behe-erliebe barrokoak eta folklore tradizionaleko beste motibo batzuk gogorarazten ditu.

Maite-harremana koadroak forma zapal-zapalak ditu eta artistak izugarri gogoko zituen kolore leunak. Kolore-paleta leun hori Brasilgo nekazal-giroan zerabiltzatena zen eta, artistaren esanean, arte akademikoaren munduak baztertu egiten zuen paleta hori. Obrak argi erakusten du Tarsilak, artista modernoa izaki, ez diela jaramonik egiten inportatutako arauei, eta, horren ordez, “autentikotzat” jotzen dituen tokiko motiboetan topatzen duela inspirazioa.

Blaise Cendrarsen Feuilles de route I. Le Formose libururako ilustrazio-estudioa, 1924

Landa-giroko Brasilen jaio eta hazi zen arren, Tarsilak lotura estua zuen São Paulo hiri iskanbilatsuarekin.

“Herrialdeko lokomotorratzat” hartzen zuten São Paulo garai hartan eta XIX. mendearen amaieratik izugarri hazi zen hiria, industrializazioak eta etorkin-olde masiboek bultzaturik.

Garapen neurrigabeak eraldatu egin zuen hiria: eraikin berriak, errepideak, tranbiak, garabiak, lantegiak eta neoizko kartelak bihurtu ziren indar hartzen ari zen metropoliaren bereizgarri.

Tarsilak aldaketa guzti horien jakitun zen eta bazekien beharrezkoa zela garai berri hartarako adierazpide berriak sortzea.

Titulurik gabeko marrazki hau Tarsilak pil-pilean zegoen São Paulo hiriari buruz eginiko sail baten parte da, eta hango etxe orratzak, zubiak eta errepideak islatzen ditu. Trazu lineal bizkorrez harrapatzen du hiri-bizitza oparoaren esentzia, paper gaineko tintarekin.

E.F.C.B. (Brasilgo trenbide nagusiak) [E.F.C.B. (Estrada de ferro central do Brasil)], 1924 Trena gai errepikakorra da Tarsilaren 1920ko hamarkadako lanetan.

Brasilgo trenbide nagusiak Rio de Janeiro, São Paulo eta Minas Gerais estatuak lotzen zituen. Trenbide hura 1855ean sortu zen, XX. mendean zehar zabaltzen jarraitu zuen, eta huraxe izan zen Brasilgo garraiobide nagusia 1950eko hamarkadara arte.

Pintura horrek Brasilgo garapen industriala erakusten du, eta herrialdearen aurrerapen teknologikoa nabarmentzen du trenbide-zubien, linea elektrikoen eta semaforoen bidez sinbolizatuta.

Trenbidearen lerro kurbatuek hiri-auzo batera bideratzen du eta auzoa lehen planoan ageri den azpiegitura modernoan txertatzen du Tarsilak.