Budapesteko paper gaineko maisulanak

Atalak

1945. urtearen aurreko joera konstruktiboak eta adierazkorrak

Esan daiteke 1910eko eta 1920ko hamarkadak aldaketa politiko eta sozial ugariko garaiak izan zirela, eta, ohi denez, eraldaketa handiak ekarri zituzten artearen arloan ere. Nolabaiteko nazioz gaindiko izpiritu eta pentsamolde batek lotzen zituen artista asko. XX. mendeko modernotasunaren abiapuntutzat jotzen den Cezanneren tradizio piktoriko kubista-konstruktibistaren ildotik, eta Marc Chagallen ikuspegi bereziekin batera, estilo eta joera ugari sortu ziren, baita hainbat talde ere haien inguruan —batzuk besteak baino antolatuagoak—. Horien artean aipagarriak dira espresionismoa eta Bauhaus Alemanian, dadaismoa Zürichen eta Berlinen, eta konstruktibismoa Errusian zein Erdialdeko eta Ekialdeko Europan. Artista batzuek, abangoardiari lotuta egonik ere, mugimendu oso bat ordezkatzen zuten, nola diren Theo van Doesburg (De Stijl) eta Kurt Schwitters (Merz).

XX. mendearen lehen erdian abangoardiako hainbat talde egon ziren, eta hasiera batean berebiziko garrantzia ematen zioten elkarren artean nazioarteko hartu-eman estua mantentzeari. Ideia-truke etengabe eta bizi horretarako eztabaidagune nagusiak aldizkako argitalpenak izaten ziren —kostu txiki eta hedapen handikoak, idazki teorikoekin, marrazkiekin, jatorrizko grabatuekin eta erreprodukzioekin hornituak—, baita norbanakoek zein artista-taldeek ateratako estanpa-albumak ere.